Pages

Wednesday, July 24, 2013

मोवाइल, फेसवुक, इमेल इन्टरनेट प्रयोग गर्नेले वुझ्नु पर्ने कुरा ।

विगत केही वर्षदेखि नेपालमा सुचना प्रविधिको तीव्र विकास भएको यस संगै सुचना प्रविधिसंग सम्वन्धित सेवा प्रदायक कम्पनीहरु यसको सेवा लिनेहरुको संख्या दिन प्रतिदिन वढदै गएको जति धेरै यसको प्रयोग गरियो त्यति धेरै यसको फाइदा पनि फाइदा पनि तर फाइदासंगै उत्तीकैमात्रामा वेफाइदा पनि सकारात्मक विचार भावनाले प्रयोग गरेको खण्डमा त्यसले फाइदा पु¥याउछ नकारात्मक विचार भावनाकासाथ कसैलाई दुःख दिने अभिप्रायले प्रयोग गरिएको खण्डमा त्यसले अरुलाई दुःख पीडा अवश्य हुन्छनै कालान्तरमा अरुलाई दिइएको दुःख आफैं तर्फ फर्कन्छ भनिन्छ नी पाप धुरीवाट कराउँछ हो यस्तै हुन्छ

सुचना प्रविधिसंग सम्वन्धित साधनहरुमा मोवाइल फोन, पत्र पत्रिका, इमेल इन्टरनेटको प्रयोग वढदै गएको इन्टरनेटसंग सम्वन्धित सामाजिक सञ्जाल फेसवुक, ट्विीटरको प्रयोग नेपालमा अधिक भएको पाइन्छ कतिपय अवस्थामा सकारात्मक सोच भावनाका साथ माथि उल्लेखित साधन स्रोतको प्रयोग गर्दा पनि विभिन्न आरोपहरु आउने, लाल्छना लाग्ने, विविध झमेला भोग्नु पर्ने वाध्यता आइ पर्छ तसर्थ समयमै सतर्क हुनु नै वुद्धिमानी ठहरीन्छ

इमेलइन्टरनेट÷ फेसवुक  प्रयोगकर्ताले जान्नु पर्ने
तपाइले आफ्नो नामको इमेल एकाउट खोल्नु भएको भने त्यसको पासवर्ड सुरक्षित गर्नुहोस समय समयमा त्यसको पासवर्ड परिवर्तन गर्नुहोस पासवर्डको राख्दा सके सम्म असामान्य वस्तुहरु राख्नुहोस ताकी अरुले त्यसको अन्दाज गर्ने सम्भावना कम होस अरुलाई पासवर्ड भुलेर पनि नदिनुहोला यदि यसो गरेको खण्डमा अरुले पनि त्यसलाई खोलेर त्यो एकाउण्ट मार्फत कुनै नराम्रो काम गरिदीन सक्छ अन्ततः त्यसको जिम्मेवार तपाइनै हुनु पर्ने हिजो आज अर्काको नामवाट इमेल एकाउण्ट तथा फेसवुक एकाउण्ट चलाएर वद्नाम गर्ने साइवर क्राइमको पनि व्यापक विगविगि विचार गर्नुहोस तपाइले प्रयोग गर्ने इन्टरनेट एउटा आइपी नम्वरवाट सञ्चालन भएको हुन्छ जुन विश्वको जुनसुकै कुनमा गएर गरे पनि हेर्न मिल्छ फलतः ढिलो चाँडो तपाइ पक्रिनु हुने यसर्थ छद्म नामवाट कसैमाथि गाली, वेइज्जती गर्ने काम गर्नु दण्डनीय साथै जतिनै लुकेर गरे भने पनि त्यो सडकमा गएर चिच्याएर भनेको भन्दा कयौं गुणा वढी खुलम् खुल्ला हुनेछ सडकमा कराउनेमाथि प्रमाण नजुटन सक्छ तर इमेल, इन्टरनेट या फ्याक्स, फोन प्रयोग गर्ने व्यक्ति सजिलै पक्रन्छ यदी तपाइको इमेलमा कसैले नकारात्मक टिप्पणी पठाएको भने त्यो डिलीट नगर्नुहोला आफुले पठाएका इमेलपनि डिलिट नगरी जतनसाथ राख्नु होला के थाहा पछि के पर्न सक्छ के ? यस्तै फेसवुक चलाउनेहरुको प्रायः गोप्य भन्ने नै खासै केही हुन्न तर यसमा गोपनीयतानै हुन्न भन्न खोजिएको भने होइन यसर्थ यसको पनि सकारात्म प्रयोग मात्र गर्नु पर्दछ

मोवाइल फोन प्रयोग कर्ताले जानीराख्नु पर्ने सात कुरा
पहिलोः
मोवाइल नयाँ किन्नुहोस
मोवाइल फोनः सकेसम्म तपाइले प्रयोग गर्ने मोवाइल फोन -सेट_ आफैले खरिद गरेको, नयाँ वा विश्वाशिलो पसलवाट खरिद गरेको हुनु पर्दछ त्यस सेटसंग सम्वन्धित सम्पूर्ण कागजपत्र पनि लिन भुल्नु हुदैन मोवाइल खरीद गर्दा मेमोरीकार्ड, क्यामरा जस्ता कुरामा वढी ध्यान दिने चलन यसो गर्नु भन्द भन्दा पनि यसको ग्यारेन्टी, वारेन्टि, सेक्युरिटी सेटिङ यस भित्र हुने अन्य फंसलनल कुरामा ध्यान जानकारी लिएर राम्रो खालको फोन सेट खरिद गर्नु पर्दछ राम्रो भन्नाले महंगो सेट भन्ने वुझाइ पनि गलत हो   -जस्तै कल रेर्कडिङ सिस्टम, मोवाइल ट्रयाकर, जिपिएस, कल डिटेल आदी आदी_ तपाइ कतै जाँदै हुनुहुन्छ  हतार भयो भन्दैमा जथाभावी पसलमा गएर मोवाइल किन्नु हुँदैन

दोस्रोः
पुरानो मोवाइल नकिन्नुहोस
सस्तोमा पाइयो, मन ¥यो भनेर तपाइले नचिनेको नजानेको मानिससंग कहिल्यै पनि पुरानो मोवाइल नकिन्नुहोस किनकी त्यो चारीको पनि हुन सक्छ या कसैले कुनै अपराध जन्य काममा त्यो मोवाइल प्रयोग गरेर विक्रि गर्न खोजेको  रहेछ तपाइले मोवाइल किनेर आफ्नो सिमकार्ड प्रयोग गर्नुभयो भने तपाइ पक्कै प्रहरीको अनुसन्धानमा तानिनुहुनेछ त्यतिखेर तपाइको इज्जत, समय धनको क्षति हुने भला तपाइ निर्दोश हुनुहोला तर दुःख पाउनु भयो नी मोवाइलभित्र एक प्रकारका आन्तरिक आइ.एम. नम्वर हुन्छ त्यो नम्वर तपाइले प्रयोग गर्ने सिमकार्डको नम्वर सहित सेवाप्रदायक कम्पनीको रेकर्डमा रजिष्टर भएको हुन्छ

तेस्रोः
सिमकार्ड आफ्नै नामको चलाउनुहोस
तपाइले प्रयोग गर्ने सिमकार्ड केवल तपाइलेमात्र प्रयोग गर्नुपर्छ कुनै सर्त वा कसैलाई खुसी पार्न , प्रभावपार्न, माया पाउन आफ्नो नामको सिमकार्ड अरुलाई नदिनुहोला यदि उसले तपाइको नामको सिमकार्डवाट कुनै अपराधजन्य कार्यगरेको खण्डमा पहिला तपाई फन्दामा पर्नुहुनेछ उचित प्रमाण तर्क दिन नसकेको खण्डमा त्यसको सजाय तपाइलेनै भोग्नु पर्ने हुन्छ समय समयमा आफुले प्रयोग गरेको फोनको फोन डिटेल पनि लिने गर्नुहोस फोन डिटेल अनिवार्य नभएपनि यसलाई ऐच्छिक आवश्यकताका रुपमा राख्न सकिन्छ

चौथोः
फोन अरुलाई नदिनुहोस्
केही अन्जान व्यक्तिले आफ्नो समस्या देखाएर तपाइलाई प्रभावित पारेर केहीवेरको लागि भनेर कसैले तपाइको फोन, मोवाइल फोन प्रयोग गर्न मागेमा नदिनुहोला

पाँचौः
सुरक्षामा ध्यान दिनुहोस
तपाइको मोवाइल पर्सनल हो त्यसैले यसमा तपाइका नितान्त व्यक्तिगत गोपनीय सामाग्री पनि हुन सक्छन् त्यसैले फोन मेमोरी, एक्सटर्नल मेमोरीमा पनि सेक्युरीटि कोड राख्नुस साथै मोवाइल सेटमा पनि सेक्युरीटीकोड प्रयोग गर्नुहोस ताकी तपाइवाहेक अरुले त्यो सेट प्रयोग गर्न नसकोस कतै ठूलो भिडभाड, वसमा यात्रा गर्दा या अन्य मानिसको चाप भएको स्थानमा आफ्नो मोवाइलफोनको सुरक्षा गर्नुहोस

छैटौंः
जानकारी लिनुहोस
आफ्नो मोवाइलमा मोवाइल ट्रयाकर भने उक्त फंसनको भरपूर प्रयोग गर्नुहोला यदि कसैगरी तपाइको मोवाइल फोन हरायो कसैले भेटेर आफ्नो सिमकार्ड राखेमा तुरुन्त यसले तपाइले निर्धारण गर्नु भएको नम्वरमा खवर जानेछ

सातौंः
अनैतिक कार्य नगर्नुहोस

आफ्नो मोवाइलवाट अनावश्यक कसैलाई फोन गर्ने डरधाक, धम्की देखाउने काम नगर्नुहोला, मिसकल गर्ने, टेक्स्ट वा मल्टिमीडीया एस.एम. एस गर्ने सताउने काम नगर्नुहोला यसको पूर्ण विवरण सम्वन्धित कम्पनीसंग हुन्छ कानुनी प्रकृयामा गएको खण्डमा प्रहरी मार्फत त्यो उपलब्ध हुने हुनाले तपाई अपराधी सावित हुनुहुनेछ

No comments: